SHINDUCT AIRTECH
Áp dụng ISO 9001:2000 từ năm 2008, ngày 21/03/2022 Shinduct chính thức đón nhận chứng chỉ quản lý chất lượng mới nhất ISO 9001-2015 do Frenchcert UK Ltd. cấp!
Hướng dẫn bố trí cửa gió cấp và cửa gió hồi đúng kỹ thuật để phân phối không khí đều, giảm vùng chết, tiết kiệm năng lượng, vận hành hiệu quả cho công trình.
Trong một hệ thống HVAC, máy lạnh hay AHU có công suất lớn đến đâu cũng không phát huy hết hiệu quả nếu cửa gió cấp và cửa gió hồi được bố trí sai vị trí. Thực tế thi công cho thấy nhiều công trình bị chênh lệch nhiệt độ giữa các khu vực, có chỗ lạnh buốt, có chỗ oi nóng, dù hệ thống đã đủ công suất. Nguyên nhân thường nằm ở khâu phân phối không khí chứ không phải ở thiết bị. Bài viết này chia sẻ những nguyên tắc bố trí cửa gió cấp và hồi mà đội ngũ kỹ thuật ống gió thường áp dụng ngoài công trình.
1. Vai trò của cửa gió cấp và cửa gió hồi trong hệ thống ống gió
Cửa gió cấp có nhiệm vụ đưa không khí đã xử lý vào không gian sử dụng với lưu lượng, vận tốc và hướng thổi phù hợp. Cửa gió hồi làm nhiệm vụ ngược lại, thu không khí trong phòng về lại thiết bị xử lý để làm lạnh hoặc lọc, sau đó cấp trở lại. Hai thành phần này phải được xem như một cặp đi cùng nhau. Cấp gió tốt mà hồi gió kém sẽ làm không khí bị ứ đọng, áp suất phòng mất cân bằng, cửa ra vào khó đóng mở và tiếng ồn tăng lên. Ngược lại, hồi gió tốt nhưng cấp gió sai hướng sẽ khiến không khí lạnh chạy tắt thẳng về cửa hồi mà không lưu thông qua khu vực có người.
2. Nguyên tắc cơ bản khi bố trí cửa gió cấp và hồi
2.1 Tạo vòng tuần hoàn, tránh hiện tượng đoản mạch gió
Đoản mạch gió là lỗi phổ biến nhất, xảy ra khi cửa gió cấp và cửa gió hồi đặt quá gần nhau. Luồng khí lạnh vừa thổi ra đã bị hút ngược về, không kịp trao đổi nhiệt với không gian. Để tránh lỗi này, cửa gió hồi nên đặt ở phía đối diện hoặc cách xa cửa gió cấp, sao cho dòng khí phải đi qua vùng người sử dụng trước khi quay về. Với phòng có trần cao, cấp gió từ trên xuống và hồi gió ở vị trí thấp hơn sẽ giúp không khí quét qua toàn bộ chiều cao vùng sử dụng. Với trần thạch cao thông thường, cửa gió cấp và hồi cùng nằm trên trần thì cần giữ khoảng cách đủ lớn và chọn kiểu khuếch tán gió phù hợp.
2.2 Kiểm soát vận tốc gió và tầm với của luồng khí
Vận tốc gió tại vùng người sử dụng thường được khống chế ở mức thấp, khoảng dưới 0,25 m/s, để người ngồi không cảm thấy bị thổi trực tiếp. Muốn vậy, cần chọn loại cửa gió có tầm với phù hợp với kích thước phòng. Tầm với quá ngắn sẽ để lại vùng chết ở giữa phòng, tầm với quá dài sẽ làm luồng gió va vào tường đối diện rồi quặt xuống gây khó chịu. Vận tốc qua mặt cửa gió cấp và cửa gió hồi cũng cần được tính toán để không gây ồn. Thông thường cửa gió hồi được chọn với vận tốc thấp hơn cửa gió cấp, các thông số cụ thể phải theo tính toán của kỹ sư thiết kế cho từng công trình.
3. Bố trí cửa gió theo từng loại không gian
Văn phòng open space nên dùng nhiều cửa gió cấp có lưu lượng nhỏ phân bố đều trên trần, thay vì ít cửa gió lưu lượng lớn. Cách này giúp nhiệt độ đồng đều và hạn chế gió thổi trực tiếp vào chỗ ngồi. Cửa gió hồi đặt tập trung ở khu vực hành lang hoặc trên trần theo từng cụm, giữ khoảng cách hợp lý với cửa cấp.
Phòng họp, hội trường có mật độ người cao và tải nhiệt thay đổi theo thời điểm, nên cần cấp gió với lưu lượng lớn hơn và có khả năng điều chỉnh bằng van điều tiết. Cửa gió hồi nên đặt ở vị trí đối diện khu vực cấp gió để không khí đi hết chiều dài phòng.
Nhà xưởng, kho bãi thường có không gian lớn, trần cao, cần ưu tiên loại cửa gió tầm với xa hoặc ống gió mềm, ống gió tròn có lỗ phân phối đều dọc tuyến. Việc cấp gió đến đúng khu vực làm việc quan trọng hơn là làm mát toàn bộ thể tích nhà xưởng.
Phòng có cửa đóng kín như phòng làm việc riêng, phòng ngủ khách sạn cần có đường hồi gió rõ ràng, có thể là cửa gió hồi riêng, khe hở chân cửa hoặc cửa gió chuyển tiếp trên tường. Nếu thiếu đường hồi, phòng sẽ bị tăng áp, lưu lượng gió cấp thực tế giảm so với thiết kế.
4. Những lỗi thường gặp khi bố trí cửa gió
Lỗi đầu tiên là đặt cửa gió theo tính thẩm mỹ trần mà bỏ qua bài toán khí động học. Nhiều công trình sắp xếp cửa gió thẳng hàng cho đẹp mắt nhưng lại trùng với vị trí bị cản bởi dầm, đèn hoặc vách ngăn, làm luồng gió bị chặn hoặc bẻ hướng. Lỗi thứ hai là thiếu van điều chỉnh lưu lượng, khiến hệ thống không thể cân bằng gió sau lắp đặt, khu vực gần quạt nhận gió mạnh còn khu vực cuối tuyến nhận gió yếu. Lỗi thứ ba là ống gió nhánh quá dài hoặc gấp khúc nhiều, gây tổn thất áp suất lớn trước khi gió đến cửa cấp. Lỗi cuối cùng là bỏ qua yếu tố sử dụng thực tế, ví dụ cửa gió cấp đặt ngay trên đầu bàn làm việc hoặc giường ngủ, dù tính toán lưu lượng hoàn toàn đạt.
5. Vai trò của chất lượng ống gió và yêu cầu chống cháy
Bố trí đúng chỉ là một nửa bài toán, nửa còn lại nằm ở chất lượng ống gió. Ống gió gia công kém, mối ghép hở, bọc cách nhiệt không kín sẽ gây rò rỉ gió và thất thoát lạnh, làm lưu lượng thực tế tại cửa gió thấp hơn nhiều so với tính toán. Vì vậy cần chọn đơn vị gia công có quy trình kiểm soát chất lượng rõ ràng, từ vật liệu, kích thước đến độ kín của từng đoạn ống.
Với các công trình cao tầng, trung tâm thương mại, bệnh viện, nhà máy, đường ống gió xuyên qua nhiều khoang cháy, ống gió có thể trở thành đường lan truyền lửa và khói. Khi đó cần sử dụng ống gió chống cháy với cấp chịu lửa phù hợp như EI45, EI60 và các hạng mục đi kèm như van chặn lửa, vật liệu bịt kín vị trí xuyên tường, xuyên sàn. Cấp chịu lửa của ống gió cần được kiểm chứng qua thử nghiệm theo tiêu chuẩn. SHiNDUCT đã thực hiện đốt mẫu thử nghiệm ống gió chống cháy EI45 theo tiêu chuẩn ISO 6944-1:2024 và đang tiếp tục triển khai mẫu EI60, giúp chủ đầu tư và nhà thầu có thêm cơ sở khi lựa chọn sản phẩm.
6. Quy trình kiểm tra sau lắp đặt
Sau khi hoàn thiện lắp đặt, hệ thống cần được đo lưu lượng tại từng cửa gió cấp và cửa gió hồi, so sánh với số liệu thiết kế rồi tiến hành cân bằng gió bằng các van điều chỉnh. Đồng thời, nên kiểm tra nhiệt độ và vận tốc gió tại vùng người sử dụng, quan sát hướng đi của luồng khí để phát hiện đoản mạch hoặc vùng chết. Bước này thường bị bỏ qua vì tốn thời gian, nhưng lại quyết định hệ thống có vận hành đúng như thiết kế hay không và có tiết kiệm điện năng lâu dài hay không.
Nhìn chung, bố trí cửa gió cấp và hồi hiệu quả cần dựa trên tính toán lưu lượng, vận tốc, tầm với và đặc điểm sử dụng thực tế của từng không gian, đồng thời đi cùng hệ thống ống gió được gia công kín, đúng tiêu chuẩn. Khi các yếu tố này được làm đúng ngay từ đầu, công trình sẽ có không khí phân phối đều, tiết kiệm điện năng, giảm chi phí cải tạo và bảo trì về sau.
Website: https://www.shinduct.com.vn
Tham quan nhà máy online: https://vr360.com.vn/projects/cong-ty-shinduct/#tong_quan
ỐNG GIÓ SHiNDUCT
Hotline: 0936.504.773
LIÊN HỆ NGAY để nhận báo giá, bóc tách khối lượng & tư vấn miễn phí
Các thông số kỹ thuật như vận tốc gió, khoảng cách giữa cửa cấp và cửa hồi chỉ mang tính tham khảo, bạn nên đối chiếu với tiêu chuẩn thiết kế của dự án trước khi đăng. Nếu cần, tôi có thể bổ sung từ khóa SEO phụ hoặc rút gọn bài xuống khoảng 800 từ.
